Afgemat door de mentale belasting en door elkaar geschud door de #MeToo-revolutie, is er in ons leven blijkbaar steeds minder puf voor seks. Een evolutie die vragen oproept, maar die ook oplucht, of de behoefte wekt om de relatie te herdenken. Zo geven de vrouwen die we spraken openlijk toe.

En zij is lang niet de enige. In januari 2024 gaf een Ifop-enquête aan dat in Frankrijk 24% van de mensen met seksuele ervaring de laatste twaalf maanden geen seks meer had gehad. Nog maar 43% van de ondervraagden had elke week seks, een daling tegenover 58% in 2009. En één op de vijf mensen gaf toe totaal geen seks meer te hebben. “Wereldwijd vrijen koppels minder dan vroeger, dat is een tendens die alle seksuologen vaststellen in hun spreekkamer. Daar zijn verscheidene redenen voor: de vermoeidheid, de mentale belasting, de persoonlijke ontgoocheling door de overseksualisering van de wereld. Maar ook de moeilijkheid om het seksuele spel spannend te houden in een langdurige relatie”, legt psychologe en seksuologe Magali Croset-Calisto uit.

Jonge ouders

Nora heeft haar zin om te vrijen voelen weg ebben na de geboorte van haar zoon, drie jaar geleden. “Als we één keer per maand vrijen, zal het veel zijn. Ik ben ’s avonds dikwijls uitgeput of mijn hoofd staat er totaal niet naar. In het begin maakte ik me daar zorgen over; waarom heb ik geen zin meer om te vrijen? Zou er een probleem zijn? Vorige maand heb ik besloten het maar te accepteren zoals het is. Ik hou van mijn partner, we zijn gelukkig samen, maar ik snak nu eenmaal meer naar een ochtend uitslapen dan naar een orgasme.”

Twintigers

Op zich is het niet zo vreemd dat jonge ouders en oudere koppels minder uit zijn op vurige vrijpartijen, maar ook de twintigers ontsnappen blijkbaar niet aan de trend. Lou, 25, ontmoette haar vriend twee jaar geleden. “In het begin hadden we altijd en overal seks. Maar nu ontgaat de zin mij om sexy te wezen, hem op te geilen… Ik heb er de fut niet meer voor.”

Magali Croset-Calisto is ervan overtuigd: “Het idee dat we in een seksuele recessie zouden zitten schudt onze samenleving grondig door elkaar, omdat dit een van de fundamenten onderuithaalt van de illusie die we tegenwoordig koesteren, als zou seksualiteit een synoniem zijn van genot en zelfs van succes. In een wereld die verzadigd is van seksuele beelden, verhalen en prikkels, wil het feit dat steeds meer mensen -jongeren en ouderen – zich al dan niet bewust terugtrekken uit het seksuele leven, echt wel iets zeggen.”

Is minder seks hebben het nieuwste taboe?

Toch is het niet evident om dit luidop te verkondigen, geeft Héloise toe, die er tegenover haar vriendinnen liever over zwijgt. “Mijn vriend heeft problemen op het werk en zijn libido staat op nul, daar heb ik het moeilijk mee. Ik weet dat hij onder stress staat, maar wat als hij zich aangetrokken voelt tot een ander? Ik voel me totaal niet op mijn gemak als mijn vriendinnen het hebben over hun avonturen in bed en durf er dus wel eens over te liegen.”

Cijfers van de Ifop-enquête van januari 2024 laten zien dat Héloise niet de enige is die dit ervaart:

  • 39% van de vrouwen heeft de indruk dat ze “niet vaak genoeg vrijt” (tegenover 55% van de mannen);
  • 62% van de vrouwen hecht belang aan seks in haar leven (tegenover 75% van de mannen);
  • 69% van de vrouwen heeft het niet moeilijk met het feit dat ze geen seks heeft (tegenover 48% van de mannen);
  • 30% van de vrouwen voelt een tekort wanneer ze langere tijd geen seks heeft gehad (tegenover 60% van de mannen).

Ideaalbeeld gevoed door sociale media

“Je zou gaan denken dat de seks er bij iedereen vanaf spat, behalve bij jou! Het is een ideaalbeeld dat gevoed wordt door de sociale media. We zetten onze persoon voortdurend in de kijker en seks is daar nu eenmaal een onderdeel van, getuige bijvoorbeeld de veel gebruikte hashtag #DoubleGoals” (koppels die targets en perfectie vooropstellen), merkt seksuologe Margaux Terrou op. In haar kabinet gaat er geen week voorbij of iemand spreekt haar aan over het thema. In de meeste gevallen is het de man die klaagt dat hij en zijn partner te weinig seks hebben en de vrouw die moppert dat meneer te veeleisend is.

Seks synoniem voor succes

Daar waar mannen nog altijd vastzitten in een soort dwangbeeld dat seks synoniem staat voor succes, willen vrouwen dan weer niet langer voldoen aan de puur mannelijke eisen. “Dankzij #MeToo voelen vrouwen zich veel vrijer om te zeggen waar zij zin in hebben, of waar ze geen zin in hebben. Die beweging heeft veel positiefs opgeleverd, onder andere het taboe geopend binnen koppels over seks zonder wederzijdse toestemming. Vrouwen, die steeds vaker gestudeerd hebben en financieel onafhankelijk zijn, vinden al dan niet bewust dat ze niet langer moeten voldoen aan de ‘echtelijke plicht’. En ze vinden dat ze – ‘minuut per minuut en centimeter per centimeter’ – hun toestemming moeten kunnen geven.”

Dat vindt ook Sonia, 43: “Ik wil mijzelf niet langer tot wat dan ook dwingen. Ik ben opgegroeid met de verschrikkelijke overtuiging dat mannen nu eenmaal meer behoefte hebben aan seks dan vrouwen. Dit met het gevolg dat ik jarenlang als een robot onder mijn vriend heb gelegen. Door feministische boeken te lezen heb ik me stilaan kunnen bevrijden van die ‘echtelijke plicht’. Sindsdien vrij ik veel minder, maar geniet ik er meer van, omdat ik eindelijk naar mijn eigen behoeftes luister.”

Één keer per week, per maand of per jaar?

In haar spreekkamer stelt Margaux Terrou nooit vragen over de frequentie waarmee koppels met elkaar vrijen. “Omdat het geen aanwijzing is van hoe bevredigend hun seksuele relatie is. Er zijn nu eenmaal periodes in het leven waarin een mens minder zin heeft in seks en dat is niet erg. Dat moet je gewoon accepteren, zolang het je niet echt ongelukkig maakt.”

In haar boek La Malbaise vraagt de seksuologe zich af of die verminderde zin in seks niet eerder wijst op het feit dat de kwaliteit van onze seksuele relaties vermindert. “We hebben dat eeuwige erotische script – van voorgerecht-hoofdgerecht-dessert, of voorspel-penetratie-ejaculatie – zodanig als norm in de maag gesplitst gekregen, dat velen zijn gaan denken dat seks niks voor hen is. In plaats van zich af te vragen: en wat zou ik eigenlijk fijn vinden tussen de lakens?”

Mentale belasting als ondermijner van vrouwelijke lust

Sommigen houden misschien meer van een uitgebreid aperitief dan van een klassiek menu. We zouden moeten genieten van datgene waar we zin in hebben. Het is aan elk koppel om uit te zoeken wat bij hen past, maar ook dat evenwicht kan op elk moment weer wankelen. Spanningen, routine, ziekte of duizend andere bezorgdheden kunnen het zorgvuldig neergezet kaartenhuisje weer doen wankelen. En niet te vergeten: de mentale belasting, dé grote ondermijner van vrouwelijke lust.

Volgens Margaux Terrou hebben vrouwen geen zin meer om, zoals hun moeders of grootmoeders, een stap opzij te zetten. “Als ze een ganse dag het beste van zichzelf hebben gegeven op het werk, aan hun kinderen, dan willen ze zich ’s avonds laten gaan, en niet per se met hun partner.” Om te ontspannen na een drukke dag wilde Aude, 40, vroeger het liefst met haar lief op de bank liggen, maar de tijden zijn veranderd. “De laatste maanden ga ik liever sporten of iets drinken met mijn vriendinnen.” Toch maakt ze zich zorgen. “Ik denk niet dat mijn vent en ik elkaar minder graag zien, maar als we minder knuffelen, knaagt dat toch aan mijn zelfvertrouwen.”

Seks als symptoom

“Vaak denken koppels dat minder vrijen het einde van hun relatie betekent. Dat is een misvatting, want als ze eraan werken zie ik bij velen weer het verlangen. Seks is het symptoom van iets en niet de oorzaak. Het gevaar zit hem erin dat een van beiden verantwoordelijk wordt gesteld voor het afgezwakte libido, terwijl je hierin als stel juist solidair met elkaar moet blijven”, zegt psychologe Camille Rochet. Volgens haar is het probleem niet dat mensen geen zin zouden hebben in seks, maar wel dat er wat scheelt aan de verbinding tussen hen. Dat er een soort kloof tussen de partners is ontstaan. “De schermpjes hebben de gesprekken tussen partners vervangen. Maar zonder gesprekken verzwakt de emotionele band en dus ook de seksuele verbinding.”

Camille Rochet benadrukt ook dat de passie vaak gesmoord wordt door onderliggende trauma’s. Het gebrek aan lust kan een vorm van bescherming zijn, “niet per se tegen de partner zelf, maar tegen de intimiteit van de verbinding, of de seksualiteit, of je lichaam…” Ze raadt aan hierover te praten en waarschuwt dat, als die kloof te lang blijft aanhouden, het steeds moeilijker wordt om elkaar terug te vinden.

Een kans om de liefde te herontdekken

Als de lust komt en gaat, zit er zoals altijd ook een kans in: namelijk om je liefdesband opnieuw uit te vinden. In haar laatste werk verwijst Magali Croset-Calisto naar La Carte du Tendre, de landkaart van de liefde uit de 17de eeuw. “Liefde en seksualiteit volgen geen lineaire weg, maar kronkelende paden, met vertragingen. Het verlangen is daarom niet weg, maar toont zich anders. De seksuele pauze is een passage, een moment om dingen te herdenken, op voorwaarde dat ze gepaard gaat met woorden, zachtheid en vertrouwen.”

Aurélie, al lang samen met Mehdi, vierde onlangs haar vijftigste verjaardag. Hun jarenlange relatie, hun opgroeiende kinderen en hun veeleisende jobs hebben het passionele vuur flink gedoofd. Na een ‘lange tocht door de woestijn’, zoals ze het noemt, leeft Aurélie weer op. “We herontdekken elkaars lichaam, hij hoort nu wél wat ik fijn vind.” Minder seks om uiteindelijk meer te kunnen genieten.

Lees ook: Dit zijn dé datingtrends voor 2026