Het Chinees Paleis in Laken werd begin twintigste eeuw gebouwd in opdracht van Leopold II, als exotische blikvanger en symbool van prestige. Vandaag staat het er verlaten en gesloten bij, aangetast door tijd en verwaarlozing. Jarenlang leek het lot van dit uitzonderlijke gebouw onzeker. Tot Diane Hennebert zich vastbeet in een dossier dat niemand meer durfde aan te raken. Dankzij haar doorzettingsvermogen komt er nu eindelijk restauratie.
Het Chinees Paleis maakte deel uit van een groter architecturaal geheel waarmee Leopold II zijn fascinatie voor Aziatische kunst en cultuur wilde etaleren. Het werd ontworpen door Alexandre Marcel, een Franse architect, en vormt een bijzondere mix van Europese en Aziatische stijlen. Het interieur moest “een droom van China” oproepen: een verbeelding van hoe het Westen destijds naar het Oosten keek, een toonbeeld van chinoiserie.
Expo 58
Doorheen de twintigste eeuw kreeg het gebouw verschillende functies. Het was onder meer een van de eyecatchers van Expo 58, om in 2013 uiteindelijk de deuren te sluiten als uitgeblust museum. De oorspronkelijke grandeur is vandaag nog voelbaar, maar wordt overschaduwd door leegte en verval. Al jaren is het paleis gesloten voor het publiek, slachtoffer van schade, complexe restauratievraagstukken en eindeloze administratieve stilstand. Wat ooit een pronkstuk was, werd stilaan een vergeten monument.
Voor Diane was dat onaanvaardbaar. Ze herinnert zich hoe ze het paleis voor het eerst écht zag: niet als curiosum, maar als erfgoed in nood.
“Je voelt meteen dat dit geen tijdelijk probleem is. Dit gebouw is kwetsbaar. Als je niets doet, verlies je het.”
Wat haar vooral choqueerde, was niet het verval op zich, maar het gebrek aan actie. Iedereen leek het probleem te erkennen, maar niemand nam verantwoordelijkheid.
Beladen geschiedenis
Wachten was voor haar geen optie. Diane wist dat het dossier complex lag — historisch, politiek en financieel — maar net die complexiteit sterkte haar overtuiging. Ze begon het paleis opnieuw zichtbaar te maken, knoopte gesprekken aan, zocht partners en vertelde het verhaal achter het gebouw opnieuw. Bewustwording creëren werd haar hefboom. “Je moet uitleggen waarom dit ertoe doet,” zegt ze. “Niet alleen omdat het mooi is, maar omdat het iets zegt over wie we zijn en hoe we met onze geschiedenis omgaan.” Het Chinees Paleis is niet louter architecturaal uniek; het draagt ook een beladen geschiedenis met zich mee. De exotische fascinatie van toen vraagt vandaag om nuance en context. Precies die gelaagdheid maakt restauratie noodzakelijk, vindt Diane: om het verleden niet te verheerlijken, maar zichtbaar en bespreekbaar te houden.
Stap voor stap kwam er beweging in een jarenlang vastgelopen dossier. Kleine doorbraken volgden elkaar op: nieuwe gesprekken, hernieuwde interesse, concrete engagementen. Diane spreekt er zonder triomf over, maar met opluchting. “Op een bepaald moment voel je: dit kan werken. Dit gaat niet meer terug de kast in. Uiteindelijk kregen we in januari 2025 het akkoord voor de restauratie. We starten met het bijgebouw en zijn nu volop bezig met de voorbereidingen.”
Wat haar drijft, is niet erkenning, maar verantwoordelijkheid. Ze wil het paleis opnieuw openen op een manier die recht doet aan zijn geschiedenis én aan het heden. “Als een plek waar mensen naar terug willen komen en vrienden willen meebrengen. Net zoals ik heb gedaan met het
Het Paleis van de Zijderoutes
Atomium en Villa Empain. In de kunstwereld heb je twee schalen: de grote beurzen zoals BRAFA of Art Brussels, en de grote musea. Maar als je kunst wil brengen met een gevoel van intimiteit en gezelligheid, dan kan dat op plekken zoals Villa Empain – en hier. Villa Empain is gelinkt aan het Midden-Oosten, wij willen hier het verhaal van het Verre Oosten brengen.”
De komende restauratie betekent voor Diane meer dan het redden van één monument. Het is het bewijs dat erfgoed geen verloren strijd hoeft te zijn. Dat één persoon, met overtuiging en volharding, het verschil kan maken. En dat schoonheid soms alleen gered wordt omdat iemand weigert haar op te geven. En zo werd het Paleis van de Zijderoutes geboren, de opening ervan zal (hopelijk) voor einde 2028 zijn.
Lees hier meer verhalen van inspirerende vrouwen: In gesprek met de Peruviaans-Belgische kunstenares Shirley Villavicencio Pizango, Nouné Muradyan, de inspirerende onderneemster achter RISH en Het parcours van Vlaams modetalent Tessa Borrenberghs.
