Story. In de jaren 90 werd ze beroemd als de babe van Baywatch, nadien wijdde ze zich aan dieren- en natuurbescherming. Nu, op haar 57ste, staat Pamela Anderson opnieuw in de schijnwerpers als het gezicht van de no make-up-beweging en schittert ze in een onafhankelijke film. Een analyse van haar opmerkelijke transformatie, van Baywatch-bimbo tot natural beauty.
Januari 2025, Haute Couture Week in Parijs. Alle ogen en lenzen zijn gericht op Pamela Anderson, de 57-jarige Canadees-Amerikaanse actrice. Deze keer niet om haar glamoureuze boezem, haar befaamde sex tapes of escapades in Baywatch, maar omdat hét sekssymbool van de jaren ‘90 sinds het overlijden van haar visagiste Alexis Vogel besloten heeft zich niet langer op te maken. Dus vlijt ze zich als boegbeeld van no make-up puur natuur neer op de eerste rijen van de Parijse defilés.
NBC
Als een vaandel, fier wapperend in het gezicht van de modewereld en de showbizz, trotseert ze de heersende normen van een nog steeds seksistische maatschappij. Die verlangt van vrouwen dat ze, om relevant te blijven, hun ware gezicht verbergen achter een laag make-up. En daarop zegt Pamela resoluut: nee. Zonder filter laat de voormalige bimbo-koningin zich nu zien in alle openheid, precies zoals ze is.
Misschien niet opzienbarend voor iedereen, maar een gedurfde keuze voor een vrouw die haar hele jonge leven vooral werd bewonderd om haar verleidelijke vormen en schoonheid. Daarnaast schittert La Pamela momenteel in The Last Showgirl, de film van Gia Coppola. Hierin vertolkt ze op ingetogen wijze het verhaal van een Las Vegas-danseres wiens carrière abrupt tot een einde komt – een intrigerend contrast met het nieuwe, pure imago dat ze nu van zichzelf neerzet.
Body of Work Film LLC
Een terugblik op Pamela
Wat heeft Pamela ertoe gebracht om, nu ze de zestig nadert, zo nadrukkelijk te kiezen voor een natuurlijke uitstraling? Om dat te begrijpen, moeten we even terug in de tijd.
De geboorte van The Blue Zone Girl
Alles begon op 9 augustus 1989, in het BC Place Stadium in Vancouver, Canada. Toen tussen de 32.158 toeschouwers op de tribune, de cameraman inzoomde op een jonge vrouw van 22. Ze was beeldschoon, met lange golvende bruine haren, een Ultrabrite-lach, supersexy gescheurde jeans en crop top met daarop het logo van Labatt’s Blue Zone (een biermerk). In close-up straalde ze op het enorme scherm in het stadium. Betoverd door haar uitstraling gaf het publiek haar spontaan een staande ovatie. Pamela Anderson werd een instant sensatie.
De volgende dag stelde brouwerij Labatt’s haar voor om The Blue Zone Girl te belichamen op posters die opgehangen zouden worden in cafés en in vrachtwagencabines. En hiermee was de carrière van de jonge vrouw, geboren in Ladysmith op het eiland Vancouver en dochter van een alcoholverslaafde klusjesman en een eenvoudige serveerster, gelanceerd.
Pamela’s iconische Playboy-debuut
Ze werd opgemerkt door Hugh Hefner, de oprichter van Playboy en prijkte voor het eerst op de cover in oktober 1989. Met haar gebleekte blonde lokken, gewillig poserend in een pikant schooluniform, was zij op dat moment nog maar één van de vele playmates. Maar een jaar later vereeuwigde Playboy haar op rode satijnen lakens in een replica van de befaamde foto van Marilyn Monroe.
Courtesy of Playboy
De pikante fotoshoots bevrijdden de gecompliceerde Pamela van een oude kwetsuur; op jonge leeftijd was ze meermaals door haar (vrouwelijke) babysitter aangerand en op haar twaalfde werd ze door een man verkracht. “Dat is het moment dat de ontembare vrouw in mij geboren werd”, onthult ze in de documentaire Pamela: A Love Story die Netflix van haar maakte in 2023. “Het was voor mij een poort naar een andere wereld, die maakte dat ik weer controle kreeg over mijn eigen seksualiteit. En dat heb ik op een meesterlijke manier gedaan.”
Recordhouder én sekssymbool
De covers met Pamela explodeerden en de enorme media-aandacht herdefinieerde haar rol als pin-up. Met haar foto’s in Playboy (veertien covers, een record tot nu toe), haar escapades op het strand van Malibu (in de serie Baywatch) en haar verschijning op het witte doek (in de miskleum Barb Wire) groeide ze uit tot een icoon. “Voor mij is ze een symbool”, zegt de Franse schrijver Simon Liberati, die een boek schreef over Jayne Mansfield. “Pamela is geboren op 1 juli 1967, enkele uren na de dood van Jayne Mansfield en in die tijd zag ik daar iets paranormaals in.”
Voor Murielle Joudet, auteur van een essay over ouder wordende actrices , is Pamela Anderson de opgeblazen en karikaturale versie van Marilyn Monroe. “Alle vrouwen die haar gekopieerd hebben, hadden datzelfde cartooneske. In de jaren ‘20 was de femme fatale een brunette; Jean Harlow was de eerste platinablonde bom, een totaal artificiële kleur. Het verschil tussen echte blondines en valse blondines is dat de valse een stuk van hun persoonlijkheid verbergen.”
She’s that girl
In de historische rij platinum blonde bombshells (Jean Harlow, Lana Turner, Marilyn Monroe, Jayne Mansfield, Brigitte Bardot, Diana Dors…) is Pamela niet dé blondine, maar álle blondines. Zij is de pom-pom girl, de verpleegster, de boerin, de secretaresse, de beach girl, de motorrijdster en de rock-chick. Zoveel stijlfiguren, waarmee ze aantoont dat een vrouw, om zich te bevrijden van een door mannen gedomineerde wereld, juist diezelfde mannen moet voorzien van beelden, fantasieën en stereotypen.
Zo bespeelde Pamela op meesterlijke manier de seksuele codes en clichés en gebruikte ze haar lichaam als wapen om zich te bevrijden. “We associëren Pamela nog altijd met de jaren negentig”, analyseert Yal Sadat, criticus bij het filmmagazine Cahiers du cinéma. “Baywatch gaf haar de gelegenheid om een naïef archetype neer te zetten waarmee ze het strandleven weer spannend maakte. Ze had iets jaren 50-achtigs en leek wel gemaakt om de laatste puriteinen die de seksuele revolutie gemist hadden, over de streep te halen. Maar voor alles leek ze met haar schitterend lichaam het project van Reagan aan te vullen; de eighties van Reagan waren een reboot van de fifties.”
Pamela’s rebels charisma
Pamela stelde zich op als een vrije vrouw die eigenhandig en soms impulsief beslissingen nam, zoals het laten vergroten van haar borsten of het halsoverkop trouwen met de verkeerde mannen (Tommy Lee, Kid Rock, Rick Salomon) – desnoods om ze een week later weer te dumpen. “Pamela, dat was de soms wat bezopen glamour van het spectaculaire showbiz-koppel”, herinnert Simon Liberati zich. “Ik bewonder de manier waarop ze erin slaagde in de aandacht te blijven. Het getuigt van een bepaalde intelligentie en vooral van een non-conformisme.”
Leaked tapes, broken hearts
In 1995 werd de vrouw die uitgegroeid was tot de eeuwige bimbo, smoorverliefd op Tommy Lee, de drummer van rockgroep Mötley Crüe. Het koppel besloot na vier dagen al te trouwen, in badpak op het strand van Cancun, en ook hun huwelijksreis te filmen. De opnames van hun gestoei werden echter gestolen en zonder hun medeweten op VHS op de markt gegooid. Prompt werd iedereen die het wilde zien getuige van Tommy’s lichaam en de liefdesverklaringen die Pam hem in het oor fluisterde.
Steve Granitz / Wireimage / Getty images
“Wat ik fascinerend vind aan het verschijnen van die sekstapes is dat zij haar imago had opgebouwd buiten de bestaande pornowereld om”, merkt Murielle Joudet op. “Het idee van een sekssymbool is dat elke kijker in zijn hoofd seks met haar kan hebben. Maar als je haar dan ziet vrijen met één bepaalde persoon, verliest dat beeld in het collectief aan kracht. Omdat iedereen zich onbewust een beetje verraden voelt.”
A lost cause
Een traumatische ervaring voor Pamela Anderson, die in 2022 opnieuw werd geconfronteerd met de beruchte tapes, ditmaal verwerkt tot de miniserie Pam & Tommy—een product van een entertainmentindustrie die van elk schandaal een spektakel probeert te maken. Toen ze de exploitanten van de tapes voor de rechter daagde, kreeg ze het hard te verduren: “Ik begreep de vragen niet die ze me stelden over mijn seksleven, mijn voorkeuren en mijn lichaam”, vertelt ze. “Het gaf me het gevoel een stuk vlees te zijn, een hoer die dit allemaal maar oké zou moeten vinden.”
Het koppel verwachtte net een tweede kindje en liet uiteindelijk de zaak rusten; ze gaven hun eigendomsrechten op. De sekstapes gingen daarna viraal op het toen ontluikende internet, maar ze lieten het gebeuren. Omdat ze slachtoffer werd van huiselijk geweld, vroeg Pamela in 1998 uiteindelijk de echtscheiding aan, waarna ze een reeks korte blitzhuwelijken en oppervlakkige relaties aanging, secondaire rollen speelde in films en haar opgang maakte in allerlei shows, de ene al wat prestigieuzer dan de andere.
Activistisch icoon
Met de eeuwwisseling dook plots een heel andere Pamela op. Neergehaald en herleid tot een karikatuur, besloot ze haar imago om te buigen door voorvechtster te worden van zaken die haar aan het hart gingen. “Pamela is een van de meest intelligente vrouwen die ik ken”, zei mode-ontwerpster Vivienne Westwood in die tijd en maakte van Pamela haar muze. “Ze is slim genoeg om te doen alsof ze een bimbo is.”
Dave M. Benett / Wireimage / Getty Images
En zo poseerde Pamela naakt voor de organisatie Peta tegen het dragen van dierenhuiden en riep ze op tot het boycotten van KFC, omdat de keten kippen zou mishandelen. “Activisme is sexy. Het vraagt moed om je ergens tegen te verzetten”, declareerde ze toen ze opkwam tegen de jacht op jonge zeehondjes naast Brigitte Bardot, tegen dwangvoeding bij eenden voor het Franse parlement of tegen de corrida in de arena’s van Nîmes. Ze had op dat moment een tumultueuze relatie met voetballer Adil Rami, verdediger van Olympique Marseille, en had zich inmiddels ook in Marseille gevestigd. Ondertussen ondersteunde ze ook Julian Assange, Paul Watson, de gele hesjes en toenmalig presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon.
Authenticiteit als statement
Sinds 2023 is ze aan een nieuwe kruistocht begonnen, met alweer een nieuw imago: back to the source. Ze liet een houten huis bouwen op het eiland van haar jeugd, legde een moestuin aan, leerde een tractor besturen en gaf een kookboek uit met vegetarische recepten: I Love You, Recipes from the Heart, met de natuur als rode draad. Sindsdien laat ze zich ook fotograferen zonder make-up. “Het is voor vrouwen van alle leeftijden inspirerend dat Pamela Anderson zich zo laat zien”, verklaart Edie Blanchard, auteur van Bimbo: repenser les normes de la féminité.
Liz Rosa
“Geen make-up dragen is een manier om ons te verzetten tegen de artificiële kant van de sociale media en tegen de opgedrongen jeugdigheid. De druk om er steeds mooier, steeds frisser en steeds ‘liever’ uit te zien sluipt al heel jong het leven van een vrouw binnen. No make-up is geen nieuwe dwangnorm, het laat gewoon zien dat je de keuze hebt, dat je veelzijdig mag zijn.”
Murielle Joudet benadrukt hoe krachtig dit signaal is naar de Hollywood-industrie, waar uitgesproken make-up de norm is. “We zien hoe de tendens om je heel erg op te maken, à la Kim Kardashian, de slinger terugwerpt naar de andere kant en een tegengestelde beweging oproept. Daardoor wordt een niet-opgemaakte Pamela Anderson een opzienbarend fenomeen.”
Davit Giorgadze / Proenza Schouler
Feminisme in killerheels
The Last Showgirl, de film van Gia Coppola, waar Pamela – transparant en zonder opschmuk – een danseres belichaamt in Las Vegas wier carrière op haar 57ste plotseling stopt, zou dan ook best de laatste uiting van haar metamorfose kunnen zijn. De film brengt een thema dat razend actueel is in een tijdperk waarin actrices die de vijftig gepasseerd zijn, zoals Demi Moore, zich verzetten tegen een entertainmentmaatschappij die vrouwen bij het verschijnen van hun eerste kraaienpootjes de vergeetput in duwt.
“Het getuigt van de grote feministische kentering na #MeToo”, merkt Murielle Joudet op. “Het is de wraak van actrices die gezien werden als sekssymbool en die het tot nu toe moesten hebben van hun schoonheid en hun lichaam. De industrie heeft zich inmiddels een beetje aan deze feministische beweging aangepast, met dank aan enkele vrouwelijke regisseuses die zich gingen interesseren in vrouwen boven de vijftig.
Dit soort films zijn enerzijds uiting van een feministische beweging, maar anderzijds ook een mode, een marketingargument.” Laten we hopen dat de dijken ooit helemaal doorbreken, door de aanhoudende druk van vrouwen die vastbesloten zijn ook nog voorbij de opgelegde houdbaarheidsdatum te blijven werken, vrouwen die opkomen voor het recht om oud te mogen worden zoals zij dat zelf willen. In afwachting daarvan werkt Pamela ongeschminkt in haar tuintje in haar nieuwe cottage in Canada. Overigens wél in rubberen laarzen met killerheels.
