De kloof in ontrouw is gedicht: vrouwen hebben tegenwoordig even vaak affaires als mannen. Maar de drijfveren achter die misstappen blijken totaal verschillend. Experts leggen uit hoe dat komt en welke redenen erachter schuilgaan.
De eerste keer dat Zara* haar partner bedroog, voelde ze niets — geen schuld, geen schaamte, geen spijt. Alsof haar geweten ergens anders mee bezig was. Terwijl ze naar huis liep, dacht de 32-jarige dat de klap later wel zou komen, zodra de alcohol uitgewerkt was. Maar de volgende ochtend was er alleen een bonzende hoofdpijn.
Het domino-effect
Dus deed ze het opnieuw. En opnieuw. En opnieuw. Bijna een maand lang ontmoetten Zara en Mateo* elkaar meerdere keren per week in het geheim. Haar partner, Joshua, had geen idee. “We hadden al zes jaar een relatie, maar woonden niet samen,” vertelt ze. “Daardoor had ik veel tijd die ik niet hoefde te verantwoorden. Ik stuurde hem gewoon een berichtje dat ik uit eten was. Hij vroeg nooit met wie, hoe laat en zelfs óf ik thuiskwam.”
Logistiek, seksueel én moreel leek de affaire eenvoudig. Toch begon Zara zich op een bepaald moment af te vragen of er iets mis was met haar moraal. Waarom voelde ze zich nooit schuldig? “Ik raakte er volledig door geobsedeerd: ‘Waarom voel ik me niet slecht?’ Het enige wat ik kon bedenken, was dat ik zelf ooit door een ex bedrogen was — en dat het nu mijn beurt was. Alsof het universum me gunde, omdat ik het toen zo zwaar had gehad. Achteraf besef ik: het was een behoorlijk krankzinnige logica.” Uiteindelijk maakte Zara het uit met Joshua, zonder ooit iets te vertellen over haar affaire. Mateo bleef ze nog een jaar zien – totdat ze hém bedroog, met Ben, een vriend van een vriend. “Nog steeds voelde ik geen schuld, maar ik wist wel dat er iets niet klopte,” zegt ze. “Ik had zoiets nog nooit gedaan, en nu deed ik het ineens twee keer achter elkaar? Ik zou in de gevangenis moeten zitten,” grapte ze.
Venus versus Mars
Vrouwen die vreemdgaan hoeven niet opgesloten te worden. Wat zij nodig hebben is begrip en een luisterend oor — nieuwsgierig, niet veroordelend. Want stilte blokkeert eerlijkheid, herstel en de mogelijkheid om sterkere relaties op te bouwen, zowel met hun partner als met zichzelf. Wanneer mannen een affaire hebben, is het vaak een onderwerp voor stoere praat in de kleedkamer of tijdens een jongensavond. Niemand kijkt er echt van op als een getrouwde man vreemdgaat. Maar zodra een vrouw hetzelfde doet, krijgt ze te maken met minachting, oordeel en spot. Daarom zwijgen veel vrouwen — en gaan ze geloven dat er iets mis met hén is.
Van vrouwen wordt verwacht dat ze verlangen naar romantiek, een huisje-tuintje-boompje en een sprookjesachtig happy end. Vreemdgaan, dat zou iets voor mannen zijn — rusteloos, gedreven door seksuele driften, op zoek naar een uitweg zodra hun partner voor de zoveelste keer ‘hoofdpijn’ heeft. Maar terwijl dat hardnekkige verhaal bleef rondzingen, nam het aantal vrouwen dat ontrouw is in heteroseksuele relaties gestaag toe. Het percentage mannen bleef daarentegen opvallend stabiel.
Opmars van vrouwelijke affaires
De bekende psychotherapeut en auteur Esther Perel verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat het aantal vrouwen met een affaire tussen 1990 en 2017 met veertig procent is gestegen. En een recente studie liet zien dat mannen en vrouwen tegenwoordig even vaak ontrouw zijn.
“Vrouwen zijn geprogrammeerd voor seksuele variatie, nieuwigheid en avontuur. Ze bedriegen in elke samenleving, zelfs als dat hen het leven kan kosten,” zegt Wednesday Martin, onderzoeker en sociaal commentator uit New York. Martin is ook auteur van Untrue: Why Nearly Everything We Believe About Women, Lust, and Adultery is Wrong. “Het is tijd dat we dat erkennen. Hoe we er persoonlijk ook over denken: vreemdgaan in een langdurige relatie is een veelvoorkomend kenmerk van vrouwelijk seksueel gedrag — niet alleen van mannen.”
Verborgen drijfveren
Hoewel de kloof in ontrouw is gedicht, is nog weinig duidelijkheid over de redenen waarom vrouwen vreemdgaan. Mannen doen dat vaak uit onzekerheid of door een gebrek aan aandacht en waardering van hun vaste partner. Bij vrouwen worstelen onderzoekers nog steeds om overeenstemming te vinden over wat hen drijft om buiten hun relatie te kijken.
In een 2024-studie, gepubliceerd in het Journal of Evolution and Human Behaviour, werden wereldwijd 254 heteroseksuele mannen en vrouwen ondervraagd over hun ervaring met affaires. Het doel: inzicht krijgen in de redenen waarom vrouwen vreemdgaan. De bevindingen waren opvallend: veel vrouwen gaven aan dat hun affairepartner fysiek aantrekkelijker was, maar minder geschikt als ouder en met een minder sterke persoonlijkheid dan hun vaste partner. Dit weerlegt de hypothese dat vrouwen vreemdgaan om van partner te wisselen — een strategie die ook de kans verkleint om alleen te blijven in een samenleving die vrouwen leert dat ze afhankelijk zijn van de middelen van een man.
Tussen verlangen en leegte
Dus als vrouwen niet per se op zoek zijn naar een nieuwe relatie, wat drijft hen dan? Eén deelnemer gaf aan dat ze extra hulp met haar kinderen kon gebruiken. Anderen zoeken wraak op een ontrouwe partner, willen bevestigd krijgen dat ze nog aantrekkelijk zijn voor andere mannen, of vervelen zich gewoon. De studie laat ook zien dat vrouwen eerder vreemdgaan wanneer ze zich door hun partner genegeerd voelen of verliefd worden op iemand anders.
Zara, inmiddels 42, zegt dat beide scenario’s voor haar opgingen. Haar affaire met Mateo voelde eenvoudig omdat Joshua weinig aandacht aan haar besteedde. “Hij stelde nooit echt vragen over wat ik deed of hoe mijn dag was — toen voelde dat als vertrouwen en vrijheid,” vertelt ze. “Maar nu zie ik dat hij eigenlijk gewoon geen interesse had in mij of mijn leven. Mijn affaire met Mateo vulde precies dat gat, waar Joshua’s aandacht als partner had moeten zijn.” En de affaire met Ben? “Mateo en ik werden nooit echt serieus – ik stelde hem aan geen van mijn vrienden voor. Hij bleef min of meer een geheim. Ik hield hem in de buurt totdat ik iemand vond met wie ik echt een toekomst voor ogen had. Ik was te bang om alleen te zijn. Toen ik verliefd werd op Ben, had ik niet de moed om het met Mateo uit te maken.”
Spotlight Launchmetrics
De last van zorgen
Affaires kunnen ook voortkomen uit de mentale en huishoudelijke lasten die vrouwen vaak dragen wanneer ze moeder worden. Volgens de meest recente Household, Income and Labour Dynamics in Australia (HILDA) enquête van 2022 besteden mannen gemiddeld 12,8 uur per week aan huishoudelijk werk — hetzelfde als twintig jaar geleden. Vrouwen daarentegen besteden gemiddeld 18,4 uur, vijftig procent meer dan twee decennia geleden. Wanneer de zorg voor kinderen en partner grotendeels op jouw schouders rust, wil je soms gewoon iets voor jezelf.
Verleiding op de werkvloer
Voor Lisa, veertig jaar en moeder van twee, was het haar knappe, flirterige collega David die haar hoofd op hol bracht. “Jarenlang speelde ik de verantwoordelijke echtgenote, moeder en verzorger. Mijn eigen behoeften waren slechts achtergrondmuziek bij de hoofdrollen van anderen,” vertelt ze. “Thuis kon ik mezelf niet meer zijn, en ik merkte het niet eens.” Haar huwelijk met Michael* was niet slecht, alleen een beetje saai. “Het was niet toxisch. Rustig, plichtsgetrouw en voorspelbaar. Op een gegeven moment voelde ik me niet langer zijn vrouw, maar eerder co-manager van ons huishouden.”
En toen kwam David, wiens perfect verzorgde en geschoren aanwezigheid op kantoor onweerstaanbaar was. “Er was chemie tussen ons, maar ik negeerde het eerst,” vertelt Lisa over het ‘niet-dramatische’ begin van hun affaire. “Omdat we elkaar elke dag zagen, groeide de connectie. Hij gaf me het gevoel gewenst te zijn: niet nodig, maar écht gewenst. Zijn blik was hongerig, zonder verwachtingen. Plots herinnerde ik me dat er een versie van mij bestond die nog verlangen voelde — ik was vergeten wie zij was.” Het moment waarop Lisa besefte dat ze een grens overschreed had eigenlijk niets met seks te maken – dat kwam pas later. “Ik wist dat het begonnen was toen ik een sms verwijderde die ik niet wilde dat mijn man zag. Vanaf dat moment kon ik niet meer terug,” vertelt ze. “Ik voelde me tegelijk misselijk en euforisch – bizar hoe één enkel moment je zowel een kick kan geven als volledig kan leegzuigen.”
Online affaires blootgelegd
Dr. Tammy Nelson is seksuoloog, psychotherapeut en auteur van meerdere boeken over ontrouw, waaronder When You’re the One Who Cheats, in 2019. Ze heeft het verschil tussen mannen- en vrouwenaffaires zowel in de praktijk als undercover online bestudeerd, onder andere als consultant voor Ashley Madison — de beruchte datingsite voor getrouwde mensen die een affaire zoeken. Ondanks dat de gegevens van 36 miljoen gebruikers in 2015 werden gelekt, beweert de site nog steeds meer dan 65 miljoen leden te hebben. Toegang tot zoveel ontrouwe echtgenoten is een droom voor een affaire-onderzoeker. Eerder dit jaar mocht Nelson twee profielen aanmaken — één mannelijke en één vrouwelijke — met minimale persoonlijke informatie: geen foto, alleen een naam, haarkleur en lengte. Ze reageerde niet op berichten, maar observeerde wel wat er gebeurde.
“Toen ik als vrouw online was, stuurden mannen me berichten als: ‘Ik ga mijn vrouw niet verlaten, maar ik wil geen one-night stand. Ik zoek echt een vriendin om mee te connecten. Iemand met wie ik elke dag kan sms’en. Ik wil niet dat je met andere mensen omgaat.’ Ze wilden echt een relatie,” zegt ze. “Allemaal.” Toen Nelson als ‘man’ online was, kwamen alle berichten van vrouwen neer op lingerie- en borstopnames. “Ze zeiden allemaal: ‘Kijk, ik wil je problemen niet horen. Vertel me niet over je dag. Ik wil gewoon hete, Fifty Shades of Grey-seks terwijl mijn kinderen op school zijn.’” Volgens Nelson zijn vrouwen vaak moe en zoeken ze een ontsnapping, terwijl mannen die berichten sturen meestal al een relatie hebben en een tweede willen.
Vrouwelijke misvattingen
Het is een veralgemening, zegt Nelson, maar mannen die vreemdgaan doen dat vaak omdat ze zich emotioneel verlaten voelen. “Hun vrouw of partner is overweldigd door de verantwoordelijkheden die het vrouw-zijn met zich meebrengt. Hij wil haar prioriteit zijn, en als dat niet lukt, zoekt hij iemand anders. Vrouwen daarentegen willen vaak gewoon seks en van zichzelf genieten, omdat ze al constant voor iedereen zorgen.”
Nelson benadrukt dat deze verschillen laten zien dat veel van wat we over vrouwelijke seksualiteit geleerd hebben, onjuist is. Studies tonen dat vrouwen in langdurige heteroseksuele relaties als eerste seksueel verveeld raken. “Getrouwde mannen blijven seks hebben, zelfs als het saai is, terwijl vrouwen hun interesse verliezen of het gewoon niet meer bevredigend vinden en stoppen,” zegt Nelson. “Zo ontstaat er wrok, recht in het midden van het bed.” Beide partners denken dan dat de vrouw helemaal geen seks meer wil.
De mythe van seksuele verveling
Tijdens het schrijven van haar boek Untrue ontdekte Martin wat ze noemt “een epidemie van seksuele verveling bij getrouwde of samenwonende heteroseksuele vrouwen in de westerse, geïndustrialiseerde samenleving,” zegt ze. Het idee voor het boek kwam voort uit eigen ervaring. “Na bijna twintig jaar gelukkig getrouwd te zijn, besefte ik dat ik nog steeds aangetrokken was tot anderen en seksueel nieuwsgierig bleef. Ik dacht dat er iets mis met me was.” Nu wil ze dat vrouwen (en mannen) begrijpen: “Nee, ze is niet gestopt met seks hebben. Ze is gestopt met seks hebben op dezelfde manier, met dezelfde persoon, keer op keer — simpelweg omdat ze een vrouw is.”
Nelson beaamt dit: “Ik vind het niet abnormaal om geen zin te hebben in seks als het saai is,” grapt ze. “Vrouwen zijn vaak gewend om niet te vragen wat ze willen, of zelfs niet te weten wat ze willen. Het kan dan makkelijker zijn het uit te schakelen — en misschien elders te zoeken. Soms is het makkelijker om met iemand te praten die je niet zo goed kent, omdat iets thuis bespreken bedreigend kan aanvoelen.” “Iedereen heeft er baat bij om te begrijpen dat vrouwen geëvolueerd zijn om te gedijen bij seksuele variatie, vernieuwing en avontuur,” voegt Martin toe, “en dat ze zonder seksueel verwelken.” Door niet te vragen wat ze willen, bedriegen vrouwen uiteindelijk alleen zichzelf.
Het dubbel leven van verlangen
Terwijl sommige vrouwen, zoals Zara, vreemdgaan om een relatie te beëindigen, doen anderen het juist om in de relatie te blijven. Lisa heeft bijvoorbeeld geen intentie om haar affaire met David te beëindigen of haar huwelijk met Michael op te geven. “Het geheimzinnige was eerst spannend, maar al snel sloop de schuld erin. Ik keek naar mijn dochter in haar wieg en voelde me ziek,” vertelt ze. “Ik bleef mezelf afvragen: ‘Wat voor vrouw doet dit haar familie aan?’ Blijkbaar ik. En ik kan niet stoppen.”
Toch zegt ze dat haar affaire haar liefdesleven thuis heeft verbeterd. “Ik begon meer intimiteit te initiëren met Michael. Ik denk dat hij die verandering voelt, ook al begrijpt hij het niet,” vertelt ze. “Er hangt meer intimiteit in de lucht. Ik voel me ook gelukkiger. Het is zo ingewikkeld.” Misschien maakt het hebben van iets voor jezelf het makkelijker om alles voor iedereen te zijn.
Geheime escapades
Margot, nu zeventig en grootmoeder, had ook affaires om haar huwelijk draaglijk te maken. Het was eind jaren ‘70, toen ze op 22-jarige leeftijd trouwde met Christopher. Nog maar een paar maanden later begon ze haar eerste affaire. “Ik had toen al spijt van het huwelijk. Iedereen zei dat ik met hem moest trouwen, dus deed ik wat men zei,” herinnert Margot zich. “Ik probeerde hem eens te verlaten, maar mijn moeder zei dat ik bij hem moest blijven. Ik was echter nooit écht toegewijd aan het huwelijk en had dan ook veel affaires.”
Margot haatte haar man niet; hij was gewoon niet de juiste voor haar. “Hij was op veel manieren een fatsoenlijke man: een vaste baan, goed op papier. Maar ik voelde me onzichtbaar,” vertelt ze. “Hij werkte zo veel en ik bleef thuis met de kinderen; we groeiden niet samen. Ik verlangde naar verbinding, vrijheid, lachen, gewenst zijn én begrepen worden. Affaires gaven me dat, althans tijdelijk.”
Spotlight Launchmetrics
Het anker achter gesloten deuren
Haar escapades gaven haar de kracht om het beste te maken van een huwelijk waarin ze niet wilde zijn, maar waar ze niet uit kon stappen. Scheiden was nog steeds een taboe. “Elke keer dat ik op het punt stond weg te gaan, keek ik naar de kinderen en zei ik tegen mezelf: ‘Nog even, nog niet,’” vertelt ze. Dus, terwijl de kinderen op school waren en haar man aan het werk, nodigde ze haar minnaars uit. Een paar keer werd ze bijna betrapt — bijvoorbeeld toen een schoolmoeder iets langs kwam langsbrengen terwijl Margots minnaar in de slaapkamer verborgen zat – maar haar ontrouw bleef decennialang een geheim.
Pas toen Margot op haar veertigste Paul* ontmoette en verliefd werd, bekende ze de waarheid aan Christopher. “De nasleep was vreselijk, het was het moeilijkste wat ik ooit heb gedaan,” zegt ze. “Ik werd ‘De Vrouw Die Wegrende’. Ik verloor het grootste deel van mijn vriendenkring en mensen beschuldigden me ervan mijn kinderen te verlaten — wat niet waar was. Het was pijnlijk, maar noodzakelijk, en ik heb er geen spijt van. Het was het juiste moment om te gaan: ik vertrok toen ik mijn soulmate vond, de man met wie ik nu bijna 30 jaar ben, de liefde van mijn leven. Ik ben zo dankbaar dat ik hem heb ontmoet. Hij vervult me volledig; hem heb ik nooit bedrogen. Ik vond geluk en had niets anders meer nodig dan ons huwelijk.”
De échte reden achter ontrouw
De reden dat velen vreemdgaan heeft niets te maken met wat er in hun huwelijk ontbreekt, maar alles met wat er binnenin henzelf ontbreekt. In recente jaren hebben een nieuwe generatie therapeuten en onderzoekers – waaronder Perel, Martin en Nelson – betoogd dat affaires niet altijd gaan over het afwenden van je partner en richten op iemand anders. Vaak gaat het over het afwenden van jezelf en het zoeken naar andere versies van wie je bent. “Ik denk niet dat mensen per se naar een andere persoon zoeken,” zegt Nelson. “Ik heb het gevoel dat ze een ander persoon willen zijn.”
Zelfontdekking
Op deze manier kunnen we vreemdgaan zien als een daad van zelfontdekking. Hoewel dat misschien klinkt als een excuus, is het voor veel koppels waarin iemand vreemdgaat gewoon de realiteit. Voor Lisa gaf haar affaire de ruimte om tijd door te brengen met een versie van zichzelf die verlangen voelt én wordt. Voor Margot draaiden haar affaires om het terugwinnen van de vrijheid die haar al van jongs af aan werd ontnomen door een traditioneel en terughoudend huwelijk. Volgens Nelson is er geen manier om vreemdgaan volledig te voorkomen, ook al kunnen we de verschillende redenen ervoor wel begrijpen.
Het liegen zou ze wél wel graag willen voorkomen. “Het is de oneerlijkheid die pijn doet,” zegt ze. “Het breken van de belofte.” Ze adviseert koppels om vanaf het begin duidelijk te definiëren wat monogamie voor hen betekent en dit regelmatig bij elkaar te checken. “Als je 50 of 60 jaar getrouwd bent, moet je tot een flexibele afspraak maken dat je in die tijd misschien tot iemand anders aangetrokken kunt raken. Dat betekent echter niet dat je je partner hoeft in te ruilen.” Ze stelt voor je verlangens binnen je relatie te integreren, zodat de drang om te liegen niet ontstaat. Het gaat om het eerlijk en open te zijn tegen je partner. Wil je samen een sekssclub bezoeken of een trio bespreken? “Dan kun je zeggen: “Ik wil niet liegen, ik wil niet bedriegen, ik wil niet scheiden, ik wil bij jou blijven en dit samen verkennen,’” zegt ze. Op die manier is er maar één versie van jezelf om naar terug te keren: je ware zelf.
*Namen en sommige identificeerbare details zijn gewijzigd.
Dit artikel werd vertaald van Marie Claire Australië.
Meer relatienieuws? Lees ook: De vijf liefdestalen in de keuken: hoe je liefde kan tonen bij elke maaltijd, Dit zijn dé datingtrends voor 2025, Feestkamasutra: deze standjes passen perfect bij de periode van het jaar
