Muze van Dior en spion: Joséphine Baker geëerd in het Panthéon
© Getty Images

Muze van Dior en spion: Joséphine Baker geëerd in het Panthéon

Door Margo Verhasselt
Leestijd: 1 min

Als eerste zwarte vrouw wordt de Amerikaans-Franse artieste, verzetsstrijdster en activiste Joséphine Baker (1906 -1975) voortaan geëerd in het Panthéon in Parijs, de tombe voor de laatste rust van belangrijke Fransen. De persoonlijkheid uit de Roaring Twenties drukte haar stempel op Frankrijk door haar vele rollen. Naast zangeres, danseres en actrice was ze ook een mode-icoon én een verzetsstrijder. 

/

Tijdens een officiële ceremonie met de Franse president Macron werd op 30 november de grafkist van Joséphine Baker het Panthéon binnengedragen. De kist bevatte aarde van de plekken waar de vrouw leefde. Haar stoffelijk overschot blijft in Monaco, waar ze gestorven en begraven is. De kist komt in de tombe als monument.

Ze was op haar 18de al een gigantische ster in de showbizz én betekende al heel wat voor de samenleving. Want ze sloot zich tijdens de Tweede Wereldoorlog aan bij het verzet en kreeg een job als spion voor de geallieerden. Daarnaast speelde Baker een voortrekkersrol in de strijd tegen racisme. De Amerikaanse weigerde immers om op te treden voor een gesegregeerd publiek.

Het mode-icoon

Maar daarnaast was Baker ook een mode-icoon, een muze in de haute couture-wereld. Meer specifiek van Christian Dior. Op 26 maart 2019 opende het Musée d’Orsay de deuren van zijn nieuwe tentoonstelling. Van Géricault tot Matisse: het was de eerste in zijn soort in Frankrijk die de kwestie van de vertegenwoordiging van zwarte mensen in de kunsten aan de orde stelde. En ja, tijdens je bezoek kon je ook een foto van danseres en activiste Joséphine Baker, genomen door fotograaf Carl Van Vechten, bewonderen.

Lees ook: Barbara Sarafian is het nieuwe gezicht van Julia June

De foto staat niet in de ruimte die gewijd is aan de amusementsindustrie, waar ze een groot deel van haar leven deel van uitmaakte, maar aan het eind van de tentoonstelling. Het onderschrift luidt: “Josephine Baker in een jurk van Dior op haar cocktailparty”.

Het beeld dat de meesten al die jaren van Josephine Baker is bijgebleven, is dat van een lenige en sensuele danseres die met haar heupen met een bananenrok zwaait. Exotisme voor sommigen, een mooie kritiek op de blanke verbeelding voor anderen… Of het nu op foto is of in de illustraties van Paul Colin, het beeld verschijnt bijna altijd naakt.

Joséphine Baker en Christian Dior

Maar bij die ene foto van Baker in Dior in het Musée d’Orsay blijft het niet. Want Baker was als het ware een van de eerste Amerikaanse vrouwen die na de Tweede Wereldoorlog Franse haute couture promootte. Frankrijk was op dat moment erg arm en er was geen geld om de Franse mode in de kijker te zetten. Joséphine was op dat moment goed bevriend met Christian Dior en Pierre Balmain en droeg hun stuks in Amerika waar ze gefascineerd raakten door Europese mode.

Lees ook: Studio MOTO ontwerpt het mooiste frietkot van België 

Margo Verhasselt De artikels van >

Heeft nooit iets met geometrische vormen gehad tot ze naar de Brusselse binnenstad verhuisde en maakt nu meer reclame voor de hoofdstad dan pakweg de toeristische dienst. Zegt verdomd veel 'it is what it is' voor iemand die niet echt een idee heeft van wat ze doet, tenzij op het gebied van lifestyletrends dan. Altijd te vinden voor een vroege apero met een gezellige babbel op een nog toffer terras.